Historia

Celestynów jest najmłodszą miejscowością w gminie, ale dzięki linii kolejowej, szybko rozwinęła się. Pierwsze wzmianki o tejże miejscowości pochodzą z grudnia 1833 roku, kiedy to Leopold Radziński kupił od swego ojca dobra, które zapisał w księdze wieczystej jako Radzin. W 1873 z tych dóbr wyłączono dwa folwarki Radzin i Celestyny. Już wtedy istniała cegielnia. Do dzisiejszych czasów po fabryce pozostały komin cegielni oraz jeziorka po wydobyciu gliny.

Po zakończeniu I wojny światowej, podobnie jak w całym powiecie otwockim rozwijała się funkcja letniskowa.

Bogaty drzewostan lasów, czyste powietrze i obecność dzikiej zwierzyny zrodziły w umysłach mieszkańców Warszawy ideę stworzenia osiedla letniskowego w pobliżu stolicy. Dogodnym miejscem okazała się okolica stacji kolejowej Celestynów. Szybko zauważono, że zbyt duża odległość do kościoła w Kołbieli pozbawiała wczasowiczów, jak i miejscową ludność, pełnego uczestnictwa w życiu Kościoła oraz wyznawania swej wiary. W roku 1927 przystąpiono do budowy drewnianej kaplicy, poświęconej tego samego roku. Dosyć szybko zawiązał się społeczny komitet budowy nowej murowanej świątyni pod przewodnictwem p. Stefana Jankowskiego, syna sławnego profesora Edmunda Jankowskiego – właściciela majątku Skarbonka (dziś na terenie wsi Lasek) i organizatora szkoły ogrodniczej w Celestynowie. Pod koniec lata 1929 roku dekretem ks. Kardynała Aleksandra Kakowskiego, ówczesnego Metropolity Warszawskiego, została erygowana parafia w Celestynowie, w dekanacie praskim. W 1930 roku, dzięki pomocy materialnej prof. Edmunda Jankowskiego oraz wysiłkiem wszystkich parafian, przystąpiono do budowy murowanego kościoła oraz wykończono wcześniej wybudowaną plebanię, w której mógł na stałe zamieszkać kapłan. Dnia 30.11.1932 roku w Uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata, odbyło się poświęcenie kościoła, którego dokonał ks. bp Stanisław Gall. Najświętszy Sakrament przeniesiono z kaplicy drewnianej do nowego kościoła. Z czasem w kaplicy urządzono dom katolicki i scenę teatralną.

Dnia 19.12.1938 roku zmarł prof. Edmund Jankowski – główny fundator świątyni celestynowskiej i wielki społecznik, odznaczony medalem papieskim „Pro Ecclesia et Pontifice”. Ukoronowaniem budowy kościoła i stabilizacji życia parafialnego była konsekracja świątyni (całkowite oddanie Panu Bogu „na własność”; namaszczenie ścian olejem Krzyżma Świętego) przez ks. bp. Stanisława Galla, w dniu 14 VI 1939 roku. Biskup Gall był wówczas wikariuszem generalnym Archidiecezji Warszawskiej, osieroconej po śmierci ks. kard. Aleksandra Kakowskiego, który miał zamiar osobiście dokonać konsekracji kościoła w Celestynowie.

 

Po wybuchu II wojny światowej, 1 września 1939 około godziny 17, w wyniku nalotu Luftwaffe na infrastrukturę kolejową zginęło 10 osób. Ciężko ranna nauczycielka tutejszej szkoły zmarła w szpitalu siedem dni później. Pomnik upamiętniający to wydarzenie stoi obok budynku stacji.

W 1942 roku oddano do użytku nową szkołę, o którą lokalna społeczność starała się od dawna, a której budowę rozpoczęto jeszcze przed wybuchem Drugiej Wojny Światowej. W Celestynowie organizowano tajne nauczanie na poziomie gimnazjum i liceum.

W nocy z 19 na 20 maja 1943 r. miała miejsce Akcja pod Celestynowem. Opanowano stację kolejową, odcięto łączność telefoniczną, gdy pociąg wjechał na peron, inny patrol opanował parowóz i sterroryzował jego obsługę. Główna grupa harcerzy z Grup Szturmowych zaatakowała gestapowców ochraniających dołączoną do pociągu więźniarkę. Efektem tych działań było uwolnienie 49 więźniów, których bezpiecznie ewakuowano. Zginęło także pilnujących ich 4 gestapowców. Akcja zakończyła się sukcesem i potwierdziła zdolności dowódcze „Zośki”, obecnego patrona Szkoły Podstawowej w Celestynowie. Kolejną akcję dywersyjną w nocy z 11 na 12 grudnia 1943 dokonał oddział pod dowództwem Józefa Czumy ps. „Skryty”. W wyniku ataku na niemiecki pociąg z żołnierzami Wehrmachtu i zaopatrzeniem zginęło 120 Niemców, 130 zostało ciężko rannych, 7 z nich zmarło w szpitalach, oraz 100 lekko rannych. Akcja trwająca 15 minut spowodowała 30-godzinną przerwę w kursowaniu pociągów.

Gmina Celestynów powstała – de iure – 1 lipca 1952 w powiecie warszawskim w woj. warszawskim. De facto, gmina Celestynów nie powstała, ponieważ w następstwie likwidacji powiatu warszawskiego, przeniesiono ją tego samego dnia do nowo utworzonego powiatu miejsko-uzdrowiskowego Otwock, gdzie została przekształcona w jedną z jego ośmiu jednostek składowych – dzielnicę Celestynów.

Dzielnica Celestynów przetrwała do końca 1957 roku, czyli do do chwili zniesienia powiatu miejsko-uzdrowiskowego Otwock, przekształcając go w zwyczajny powiat otwocki. 1 stycznia 1958, już w nowo utworzonym powiecie otwockim, przekształcono ją w gromadę Celestynów.

Gromada Celestynów przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie otwockim utworzono po raz pierwszy de facto gminę Celestynów.

Dnia 14.06.1966 roku, do Celestynowa przybył Prymas Tysiąclecia, ks. kard. Stefan Wyszyński, aby konsekrować zakupione do kościoła parafialnego dzwony. Dzwonom nadano następujące imiona: „Maryja”, „Józef”, „Andrzej Bobola”. Prymas Polski, wśród niekończących się owacji, mówił o Soborze Watykańskim II, gorąco zachęcając zgromadzonych licznie parafian do wytrwania w „wierze Ojców”. Zasługą ks. Płudowskiego jest również budowa czternastogłosowych organów, które wykonał mgr Włodzimierz Truszczyński z Warszawy. Organy po raz pierwszy uświetniły liturgię na Mszy Świętej we wrześniu 1968 roku.

Share
Share